operacji własnych napływają do niego jako kapitał obcy. Natomiast kapitał własny banku jest  w przeważającej mierze zaangażowany w jego sferze  techniczno-organizacyjnej (budynki, wyposażenie). Chociaż głównym czynnikiem produkcji są dla banku środki obce, to jednak kapitał własny odgrywa ogromną rolą w działalności przedsiębiorstwa bankowego.

W banku występują zupełnie inne relacje między kapitałem własnym a kapitałem obcym. W przedsiębiorstwie produkcyjnym stosunek kapitału własnego do kapitału obcego wynosi 1:1. W sferze usługowej 1:2 lub 1:3.W banku relacja kapitału własnego do obcego wynosi 1:15, a nawet 1:18, ponieważ bank jest firmą, która operuje głównie kapitałem obcym.

Ta analiza mówi tylko o pewnych proporcjach, nie obejmuje wartości. Działalność handlowa lub produkcyjna może być podjęta bez zaangażowania środków pieniężnych. W odniesieniu do banku sytuacja ta jest odmienna. Aby otworzyć bank należy posiadać kwotę 5.000.000 ECU co oznacza 19.000.000 PLN. Jest to kapitał własny banku.

        Znaczenie jakie przypisywane jest kapitałowi własnemu przy zakładaniu banku, a następnie w trakcie jego działalności, znajduje swoje odzwierciedlenie w przepisach prawa bankowego. Precyzują one jaką wielkością kapitału własnego muszą dysponować założyciele banku, a następnie do jakiej wysokości bank może zwiększyć aktywa w relacji do kapitału własnego.

W przepisach prawa  bankowego nie znajdujemy sformułowanej wprost definicji kapitału własnego. Określają one jedynie strukturę funduszy własnych banku. Przez fundusze własne banku rozumie się:

·        w banku państwowym – fundusze: statutowy, rezerwowy i zapasowy;

·        w banku w formie spółki akcyjnej – kapitał akcyjny, fundusze rezerwowe i zapasowe;

·        w banku spółdzielczym – fundusze: udziałowy, zapasowy i rezerwowy;

·        inne fundusze zaliczone przez Komisję Nadzoru Bankowego do funduszy własnych.

1.3.2. Funkcje kapitału własnego

Możemy wyróżnić sześć funkcji kapitału własnego banku.

1)      funkcja założycielska – dla uzyskania zgody na założenie banku należy dysponować kapitałem własnym (min. 5 mln ECU).

2)      funkcja finansująca – finansuje sferę techniczno – organizacyjną. Funkcja ta jest szczególnie ważna na etapie tworzenia banku, gdy z kapitału własnego nabywa się budynki i wyposażenie niezbędne do rozpoczęcie działalności.

3)      funkcja gwarancyjna – gwarantuje wywiązanie się przez bank z jego zobowiązań. Część funduszu własnego jest zaangażowana w środki trwałe, a część stanowi fundusz rezerwowy. Fundusz rezerwowy są to środki pieniężne ulokowane w papierach wartościowych lub innych inwestycjach zapewniających określoną płynność. Jeżeli straty są większe niż rezerwy to ogłasza się upadłość banku. Sprzedaje się majątek banku i zaspokaja wierzycieli. Im większy fundusz własny, tym większe bezpieczeństwo banku.

4)      funkcja czynnika ograniczającego rozmiary działalności bankowej. Przepisy prawa bankowego wprowadzają szereg norm, w których konstrukcji znajdują się fundusze własne. Współczynnik wypłacalności jest to relacja funduszy własnych banku do aktywów i pozycji pozabilansowych. Sam fakt udzielenia poręczeń lub gwarancji nie powoduje zaangażowania środków bankowych. Współczynnik wypłacalności nie może być niższy niż 8%. Przy danych funduszach własnych bank jest ograniczony kwoto do jakiej granicy może udzielać kredytów, poręczeń, pożyczek i gwarancji.

5)      funkcja podstawy oceny i podziału zysku i strat. Przedsiębiorstwo bankowe może być własnością różnych podmiotów. Powstaje wówczas problem w jaki sposób podzielić zysk wypracowany przez bank. W przypadku straty, kapitał własny jest miernikiem podziału straty między bankami.

6)      funkcja reprezentacyjna – udziela informacji o banku. Informuje jaki jest kapitał własny, jak się zmieniał w ostatnich latach.

Gromadzenie i powiększanie kapitału własnego banku jest formą wewnętrznego finansowania jego potrzeb. Dokonuje się w drodze samofinansowania, podwyższania udziałów kapitałowych przez dotychczasowych akcjonariuszy bądź przyjmowania nowych