·
bankowy zastaw rejestrowy,
·
przewłaszczenie,
·
blokada środków na rachunku bankowym,
·
cesja należności,
·
kaucja,
·
hipoteka.
9.3.1. Zastaw ogólny i bankowy zastaw
rejestrowy
Zastaw jest ograniczonym prawem rzeczowym i
ma na celu zabezpieczenie określonej wierzytelności, a wierzyciel może
dochodzić swoich roszczeń z obciążonej rzeczy ruchomej.
Zastaw ogólny wymaga wydania
zastawionej ruchomości bankowi. Wobec braku warunków do przechowywania
przedmiotu zastawu, najczęściej stosuje się w praktyce bankowej formę bankowego
zastawu rejestrowego, który pozwala na pozostawienie rzeczy zastawionej u
kredytobiorcy.
Do ustanowienia zastawu bankowego
niezbędne jest spisanie umowy między bankiem a kredytobiorcą. Każda umowa
powinna być wpisana do rejestru zastawów danego banku, gdyż zastaw powstaje z
chwilą wpisania umowy do rejestru. W czasie trwania zastawu, rzeczy zastawione
mogą być zastąpione przez inne rzeczy pod względem rodzaju i gatunku, lecz o
zbliżonej wartości. Rzeczy zastawione powinny być oznaczone w sposób widoczny i
trwały, aby nie mogły być nabyte w dobrej wierze przez osoby trzecie.
W 1998 r wprowadzono zastaw rejestrowy, który
może zastąpić bankowy zastaw rejestrowy. Może być ustanowiony nie tylko w celu
zabezpieczenia zwrotności kredytu, ale także różnych wierzytelności.
Ustanowienie zastawu rejestrowego wymaga pisemnej umowy między osobą uprawnioną
do rozporządzania przedmiotem zastawu a bankiem oraz wpisu do rejestru
zastawów. Rzeczy obciążone zastawem rejestrowym mogą być pozostawione w
posiadaniu zastawcy, który może korzystać z przedmiotu zastawu, dbając o
zachowanie go w dobrym stanie. W razie zbycia przedmiotu zastawu bank może
żądać natychmiastowego zaspokojenia wierzytelności zabezpieczonych tym
zastawem, a wierzytelność korzysta z pierwszeństwa przed innymi wierzytelnościami.
Ustawa zobowiązała rejonowe sądy gospodarcze do prowadzenia rejestru zastawów.
Rejestr jest jawny, a odpisy stanowiące dowód wpisu do rejestru mogą być
wydawane każdemu, kto tego zażąda. Odpisy mają moc dokumentów wydawanych przez
sąd.
9.3.2. Przewłaszczenie na
zabezpieczenie
Zabezpieczenie
udzielonego kredytu może nastąpić w drodze przeniesienia na bank przez
kredytobiorcę własności posiadanych przez niego rzeczy ruchomych, takich jak
maszyny, urządzenia, surowce, towary przeznaczone do sprzedaży.
Przeniesienie
własności następuje na mocy umowy zawartej przez bank z kredytobiorcą. W umowie
powinien być umieszczony warunek, iż w przypadku, gdy kredyt wraz z odsetkami i
prowizją zostaną spłacone w całości w określonym w umowie terminie, przeniesienie
własności straci moc i kredytobiorca stanie się z powrotem właścicielem tej
rzeczy.
Wraz z umową
przewłaszczenia powinna być dokonana
cesja praw z odpowiednich polis ubezpieczeniowych. Rzecz przewłaszczona powinna
być w umowie oznaczona w sposób umożliwiający jej jednoznaczną identyfikację, a
w przypadku rzeczy oznaczonych co do gatunku należy określić ich rodzaj, jakość
i wartość zgodnie z zasadami podanymi prze zastawie.
Przewłaszczenie rzeczy
oznaczonych co do tożsamości.
Jeżeli przedmiotem
przewłaszczenia są rzeczy oznaczone co do tożsamości kredytobiorca na mocy
umowy przewłaszczenia otrzymuje z reguły prawo do zatrzymania przewłaszczonych
rzeczy w swoim posiadaniu w charakterze biorącego w użyczenie. Bank zezwala zazwyczaj na bezpłatne używanie
rzeczy pozostawionej w tym celu u kredytobiorcy do czasu całkowitej spłaty
kredytu wraz z odsetkami i prowizją.