·        akcji i praw z akcji oraz udział przedsiębiorstw świadczących określone przez ustawę usługi na rzecz banku,

·        akcji i udziałów w powszechnych towarzystwach emerytalnych, pracowniczych towarzystwach emerytalnych oraz spółkach prowadzących przedsiębiorstwa maklerskie, jeżeli co najmniej 75% jest własnością banku,

·        instytucji utworzonej na mocy ustawy przez banki do zbierania i udostępniania informacji o wierzytelnościach oraz stanach i obrotach na rachunkach bankowych,

·        nabywania akcji i zamiany wierzytelności na składniki w majątku dłużnika w toku postępowania określonego w ustawie o restrukturyzacji finansowej, przedsiębiorstw i banków oraz zmianie niektórych ustaw.

 

        4.2.4. Dopuszczalne ryzyko walutowe

            Kolejną normą nadzoru bankowego są granice dopuszczalnego ryzyka walutowego. Stanowią one, że:

a)      pozycja walutowa otwarta (saldo wartości wszystkich aktywów i pasywów w danej walucie z wyłączeniem salda zerowego) nie może przekraczać 15% funduszy własnych,

b)      pozycja globalna - różnica między sumą wartości wszystkich pozycji długich (aktywa > pasywa) i krótkich (pasywa > aktywa) nie może przekraczać 30% funduszy własnych.

c)      pozycja maksymalna (suma wartości bezwzględnych wszystkich pozycji długich i krótkich) względem wszystkich walut nie może przekraczać 40% funduszy własnych.

 

         4.2.5. Normy płynności

Banki są zobowiązane do posiadania w każdym czasie dostatecznej zdolności płatniczej (płynności). Bank centralny monitoruje zatem bieżącą płynność. GINB ustalił dwa wskaźniki służące temu celowi:

·        wskaźnik płynności szybkiej (aktywa a’vista i do jednego miesiąca stosunku do pasywów wymagalnych do jednego miesiąca)

·        wskaźniki płynności bieżącej (aktywa do 3 miesięcy do pasywów  wymagalnych do 3 miesięcy).

Poziom płynności uznaje się za dobry, gdy wskaźnik przekracza 0,9, średni gdy jego wartość waha się w granicach 0,7-0,9, zły gdy wynosi mniej niż 0,7. Od uzyskania odpowiedniej płynności NBP uzależnia postępowanie wobec banku.

 

5.      Rozliczenia pieniężne za pośrednictwem banków.

5.1. Środki płatnicze stosowane w rozliczeniach pieniężnych

    5.1.1. Rodzaje pieniądza

 

Środki pieniężne, które są wykorzystywane za pośrednictwem banku można podzielić na pieniądz gotówkowy, substytuty pieniądza (czeki), pieniądz bankowy.

Środki pieniężne można podzielić na:

·        Pieniądz gotówkowy       

·        Substytuty pieniądza     

·        Pieniądz bankowy

 

5.1.2. Proces tworzenia pieniądza bankowego

       Pieniądz bankowy jest kreowany przez banki.

Od przyjmowanych depozytów bank komercyjny musi stworzyć rezerwę w Banku Centralnym. Od 100 bank komercyjny odprowadza 5% do Banku Centralnego. Musi też być utworzona rezerwa gotówkowa w wys. 5%. Zatem 10 jednostek pieniężnych tworzy rezerwy kredytowe. Nadwyżka 90 jednostek może służyć do udzielania kredytów.

Bank A znalazł chętnych do zaciągnięcia kredytów. Uregulowali oni należności w banku B. Bank  musi utworzyć rezerwy w wysokości 10%, pozostała część może być przeznaczona na udzielanie kredytów.

W systemie bankowym następuje tworzenie nowego pieniądza tzw. bankowego. Nie jest to pieniądz materialny, są to tylko zapisy na kontach, ale można nim regulować należności. Więc jest to pieniądz.

Ilość tego pieniądza zależy od trzech czynników.