prowadzeniem działalności handlowej. Obecnie stopa kredytu redyskontowego wynosi 24,5%. W wyniku polityki redyskontowej B.C. zamienia mniej płynne formy aktywów w bardziej płynne czyli gotówkę. Podniesienie stopy podraża koszty pozyskania pieniądza w banku centralnym i zniechęca banki do przeprowadzania tego typu operacji. Tym samym bank centralny wpływa na ograniczenie kreacji pieniądza bankowego. Z kolei obniżenie stopy dyskontowej obniża cenę pieniądza i stanowi zachętę do rozszerzenia akcji kredytowej przez banki komercyjne.

    3.3.3. Polityka lombardowa

Polityka lombardowa polega na udzielaniu poprzez Bank Centralny bankom komercyjnym kredytu lombardowego pod zastaw określonych papierów wartościowych. W przypadku pożyczki lombardowej B.C. udziela bankom pożyczek pod zastaw bardzo bezpiecznych papierów – bonów skarbowych. Kredytów udziela do wysokości 80% wartości papierów objętych zastawem. Stopa lombardowa jest zawsze wyższa od stopy redyskontowej. Obecnie wynosi 27%.

        Kredyt lombardowy został wprowadzony do polskiego systemu bankowego w połowie 1990 r. Zmiana zasad udzielania tego kredytu nastąpiła pod koniec 1995 r.

        NBP udziela bankom kredytu refinansowego:

a)      pod zastaw papierów wartościowych, zwanego kredytem lombardowym,

b)      do określonej wysokości w rachunku kredytu.

Kredyt lombardowy udzielany jest pod zastaw papierów wartościowych, a mianowicie bonów skarbowych oraz obligacji pożyczki państwowej. Do ustanowienia zastawu na papierach wartościowych stosuje się przepisy Kodeksu Cywilnego o zastawie na prawach.

Banki wykorzystują kredyt lombardowy dla ratowania swojej bieżącej płynności, tzn. gdy odczuwają chwilowy brak gotówki w kasach bądź na rachunku w banku centralnym.

3.3.4. Operacje otwartego rynku

Bank centralny może prowadzić politykę pieniężną za pomocą operacji papierami wartościowymi. NBP jest upoważniony do emisji papierów wartościowych i ich sprzedawania. Operacje otwartego rynku polegają na kupnie bądź sprzedaży określonych papierów wartościowych na rynku pieniężnym. Instrumentem oddziaływania przez bank centralny w ramach tych operacji jest wyznaczanie wielkości transakcji papierami wartościowymi na rynku pieniężnym i stóp procentowych stosowanych przy tych transakcjach.

        Warunkowa sprzedaż/zakup papierów wartościowych przez bank centralny

Warunkowy zakup/sprzedaż papierów wartościowych są instrumentem stosowanym przez bank centralny w ramach operacji otwartego rynku. Zakup od banków bądź sprzedaż im przez NBP bonów następuje w trybie przetargu, na aukcjach organizowanych przez Departament Polityki Pieniężno-Kredytowej. Zakup bądź sprzedaż przez NBP bonów następuje na okres od 1 do 14 dni. Czas trwania tego okresu ustala NBP.

Transakcje te są prowadzone wyłącznie z bankami będącymi na podstawie umowy dealerami rynku pieniężnego. Tylko one będą miały bezpośredni dostęp do aukcji bonów pieniężnych i operacji otwartego rynku.

Są to transakcje warunkowe, polegające na tym, że po upływie odpowiedniego czasu (do 14 dni) musi nastąpić transakcja odwrotna.

Bezwarunkowy zakup/sprzedaż papierów wartościowych przez bank centralny

Zasady przeprowadzania tych operacji są podobne jak przy operacach warunkowych. Różnica polega na tym, że bonów sprzedanych w ramach operacji bezwarunkowych NBP już nie odkupuje. Służą one do regulowania płynności sektora bankowego w dłuższym okresie niż operacje warunkowe. Przedmiotem sprzedaży mogą być bony skarbowe o okresie wykupu: 1,2,3,6 dni oraz 2,4,8,13,26,39,52 tygodnie, a przedmiotem zakupu przez NBP bony o terminach wykupu: 4,8,13,26,39, 52 tygodnie.