·        podawanie celów, na jakie mogą być udzielane określone kredyty.

     3.1.5. Funkcja banku państwa

Rola NBP jako banku centralnego państwa polega na formułowaniu i realizacji polityki pieniężnej, organizowaniu i czuwaniu nad sprawnym przebiegiem procesów rozliczeń i rozrachunków w systemie bankowym. NBP ponosi także współodpowiedzialność za politykę dewizową i politykę kursu walut.

3.2. Problem autonomii banku centralnego

       3.2.1. Znaczenie niezależności banku centralnego

Bank centralny musi być instytucją niezależną. 4 cechy dotyczące niezależności banku centralnego.

1)      Cel działalności banku musi być określony w akcie normatywnym możliwie wysokiej rangi (w konstytucji lub w ustawie o banku centralnym).

2)      Wiąże się to ze sposobem wybierania organów kierowniczych. Bank centralny będzie instytucją samodzielną jeżeli te organa będą wybierane w sposób demokratyczny przez parlament. Prezesa NBP wybiera sejm na wniosek prezydenta. Rada Polityki Pieniężnej składa się z 10 osób (Prezes NBP i 9 członków), 3 wybiera sejm, 3 senat, 3 powołuje prezydent.

3)      Długość kadencji tych organów. Im dłuższa kadencja tym dłuższą politykę mogą prowadzić. Prezesa NBP i Radę Polityki Pieniężnej wybiera się na 6 lat.

4)      Kwestia finansowania deficytu budżetowego. Niezależny Bank Centralny nie jest zobligowany do finansowania deficytu budżetowego. W Polsce Bank Centralny jest instytucją niezależną.

3.2.2. Rozwiązania praktyczne w różnych systemach bankowych      

Skuteczność działań Baku Centralnego w zakresie realizacji postawionego przed nim celu zależy od jego usytuowania w systemie władzy danego kraju. Jeżeli pieniądz jest w gospodarce traktowany instrumentalnie przenosi się to na pozycję banku centralnego. Jeżeli pieniądz jest postrzegany podmiotowo to bank centralny traktuje się tak samo.

        Niezależność banku centralnego od rządu oznacza prymat polityki monetarnej nad gospodarczą. Bank jest wówczas postrzegany jako strażnik stabilności pieniądza. Jest równoprawnym partnerem rządu, mającym ustawowe umocowania, aby w razie potrzeby przeciwdziałać jego polityce fiskalnej.

        Możliwość niezależnego prowadzenia działalności przez bank centralny w dużym stopniu zależy od sposobu obsady jego władz i długości ich kadencji. W zależności od tego kto proponuje i kto powołuje kierownictwo banku można mówić o jego mniejszym bądź większym uzależnieniu od innych ośrodków decyzyjnych w państwie. Nawet jeżeli kandydatów zgłasza prezydent a powołuje parlament to w zależności od aktualnego układu sił politycznych istnieje określony wpływ polityczny na obsadę personalną kierownictwa baku centralnego, a tym samym określona opcja w realizacji polityki pieniężnej. Ważne jest zatem, aby władze banku miały zapewnioną niezależność w podejmowaniu swoich decyzji. Jest to możliwe za pomocą takich rozwiązań jak: długa kadencja, ograniczenie do ściśle ustawowo określonych sytuacji, których możliwe jest  odwołanie kierownictwa, zakaz ubiegania się o wybór na drugą kadencję.

W Polsce prezesa NBP powołuje sejm na wniosek prezydenta. Jego kadencja trwa 6 lat, przy czym funkcję tę może pełnić przez dwie kolejne kadencje. Odwołanie prezesa w trakcie trwania kadencji może nastąpić tylko w określonych przypadkach:

·        Nie wypełnia on swoich obowiązków na skutek długotrwałej choroby,

·        został skazany prawomocnym wyrokiem sądu za popełnione przestępstwo,

·        Trybunał Stanu orzekł wobec niego zakaz zajmowania kierowniczych stanowisk w organach państwowych.

        Zasadnicza rola w kierowaniu NBP przypada organom kolegialnym. Prezes przewodniczy tym organom oraz wykonuje funkcje organizacyjne i reprezentacyjne.

Ważnym organem o charakterze koncepcyjnym jest Rada Polityki Pieniężnej. Powinna ona zapewnić niezależność polityki pieniężnej od zmian politycznych oraz nadać