sektora bankowego ogółem. Banki te miały aż 35% udział w wyniku finansowym sektora. Skończył się okres bardzo dobrych wyników finansowych banków z przewagą udziału kapitału zagranicznego. Ich rentowność netto w 1996 r. wynosiła 16,4%, podczas gdy przeciętna w sektorze wynosiła 16,7%. Najwyższą rentowność miały banki wyłonione w 1989 r. z NBP (18,9%), a najniższą banki spółdzielcze (11,8%). Atutem polskich banków pozostaje ciągle rozwinięta sieć oddziałów oraz znajomość przyzwyczajeń i preferencji klientów. Następuje jednak stopniowa zmiana strategii banków zagranicznych. O ile na początku lat 90-tych były zainteresowane tylko przedsiębiorstwami, to obecnie w wyniku rosnącej konkurencji innych banków zagranicznych i poprawy jakości usług polskich banków coraz częściej decydują się one na obsługę tzw. klienta detalicznego.

Łączny udział kapitału zagranicznego w kapitale akcyjnym polskiego systemu bankowego w 1997 r. wynosił 30%. Największy w kapitale akcyjnym banków zagranicznych jest udział kapitału niemieckiego (29%), amerykańskiego (28%), holenderskiego (17%), francuskiego (14%) oraz austriackiego (9%). Pozostałe kraje mają udział nie większy nią 5%.

Podstawowym atutem banków zagranicznych jest dostęp do nowoczesnych technologii i doświadczenie w działalności w gospodarce rynkowej. Przyszłość należy do banków innowacyjnych, które będą w stanie zaoferować nowe i tańsze produkty. Tutaj banki zagraniczne mają największą przewagę nad polskimi. Poza tym mogą liczyć na wsparcie potężnych banków matek. Wszystko to sprawia, że stanowią silną konkurencję zwłaszcza dla banków obsługujących dużych klientów instytucjonalnych. Banki zagraniczne uczestniczą także w dużym  stopniu w operacjach na rynku pieniężnym. Wskazuje na to wyższy udział w ich aktywach netto kredytów, przede wszystkim udzielanych podmiotom gospodarczym oraz należności od banków, niż w bankach krajowych. Banki zagraniczne charakteryzuje przy tym wyraźnie wyższe zaangażowanie w duże kredyty. W strukturze pasywów banków zagranicznych dominują depozyty od podmiotów nie finansowych przy minimalnym udziale depozytów od osób fizycznych. Mają one znacznie wyższy udział w strukturze pasywów funduszy własnych niż banki polskie, co świadczy o ich korzystniejszej sytuacji kapitałowej i konkurencyjności. Banki zagraniczne stosunkowo szybko powiększają przy tym fundusze własne brutto, podczas gdy polskie z trudem utrzymują ich realną wartość. Banki zagraniczne mają niższe koszty działalności oraz wyższą rentowność i zwrot z kapitału i aktywów od polskich. Ogólnie rzecz ujmując, banki zagraniczne działające w Polsce mają o wiele lepszą sytuację finansową i są bardziej konkurencyjne od banków krajowych.

Analiza sytuacji banków polskich w porównaniu do banków zagranicznych działających w kraju wykazuje konieczność podniesienia konkurencyjności tych pierwszych. Jest to szczególnie istotne w obliczu zbliżającego się większego otwarcia polskiego rynku finansowego dla podmiotów zagranicznych.

3.       Bank centralny

3.1. Zadania i funkcje banku centralnego

     3.1.1. Bank centralny w systemie gospodarki narodowej

Bank centralny realizuje w gospodarce narodowej szereg istotnych zadań związanych z obiegiem pieniężnym i zaopatrzeniem gospodarki w kredyt. Jest przede wszystkim odpowiedzialny za dopływ do gospodarki pieniądza gotówkowego i kreację przez banki komercyjne pieniądza kredytowego. Oprócz tego stwarza warunki do sprawnego przebiegu rozliczeń pieniężnych dokonywanych za pośrednictwem banków. Wykonując swoje podstawowe zadania w zakresie polityki pieniężnej bank centralny kieruje się postawionymi przed nim, celami. We współczesnych rozwiniętych gospodarkach rynkowych takim niekwestionowanym celem długoterminowej polityki banku centralnego jest stabilność pieniądza.

Zadaniem banku centralnego jest dostosowanie ilości pieniądza do wartości wytwarzanych towarów i usług, ograniczając lub zwiększając ilość pieniądza w gospodarce.

     3.1.2. Stabilność pieniądza

      Realizacja celu jakim jest stabilność pieniądza odbywa się za pomocą stosowanych