zajmują się zarówno
budownictwem, jak i eksploatacją budynków na zasadzie najmu. Budowa przez nie
domów opiera się na kapitale własnym oraz kredycie (do 70% kosztów budowy) z
Krajowego Funduszu Mieszkaniowego. jest to kredyt preferencyjny, który podlega
umorzeniu w wysokości 10% kosztów przedsięwzięcia po jego zakończeniu.
2.6.5.
Spółdzielcze kasy oszczędnościowo – pożyczkowe
Ideą kas
oszczędnościowo-kredytowych jest propagowanie oszczędności i gospodarności,
samopomocy finansowej, umiejętności zarządzania finansami. Są to organizacje
ludzi, a nie kapitału. Członkowie kas są ich jedynymi właścicielami, a
jednocześnie klientami.
W Polsce spółdzielcze
kasy oszczędnościowo kredytowe mogą działać jako kasy pracownicze bądź poza
pracownicze. Pracownicze spółdzielcze kasy oszczędnościowo-kredytowe tworzone
są w oparciu o ustawę o związkach zawodowych i prowadzą wówczas działalność na
terenie zakładu pracy, którego pracownicy są członkami kasy. Drugi typ kas
tworzony jest w oparciu o ustawę o spółdzielczych kasach oszczędnościowo-kredytowych.
Kasy te nie są bankami spółdzielczymi, choć są spółdzielniami. Ich członkami są
osoby fizyczne połączone więzią o charakterze zawodowym lub organizacyjnym.
Kasy są instytucjami
nie zarobkowymi. Osiągany niewielki zysk powiększa fundusz zasobowy. Ich główną
zaletą jest możliwość oferowania wyższego niż w bankach oprocentowania
oszczędności i niższego kredytów. Jest to możliwe ze względu na niewielkie
koszty funkcjonowania tych instytucji i mniejszą marżę. Kasy nie muszą przede
wszystkim odprowadzać rezerw obowiązkowych od przyjmowanych depozytów.
Zatrudniają one znikomą liczbę pracowników etatowych powierzając część obsługi
woluntariuszom. Kredyty udzielane przez kasy oszczędnościowo-kredytowe mogą być
przeznaczone jedynie na cele konsumpcyjne. Jako bardziej bezpieczne od kredytów
handlowych też przyczyniają się do obniżki kosztów działalności kas, gdyż
pociągają za sobą niższe koszty związane z zabezpieczeniem przed ryzykiem
kredytowym. Kasy mogą również na zlecenie swoich członków prowadzić rozliczenia
finansowe. O atrakcyjności kas decyduje również prowadzenie działalności w
miejscu pracy bądź zamieszkania, co ułatwia dostęp do nich.
2.7. Banki zagraniczne
w Polsce
2.7.1.
Sieć banków zagranicznych i perspektywy jej rozwoju
Pierwsze banki
zagraniczne pojawiły się w Polsce w 1990 r. Przyciąganie do polskiego systemu
bankowego kapitału zagranicznego ma na celu wykorzystanie doświadczeń banków z
wyżej rozwiniętych gospodarek rynkowych oraz wprowadzenia na rynek krajowy
nowych technologii i produktów bankowych. Przyczynia się to do podnoszenia
poziomu usług bankowych i zmniejszenia luki rozwojowej. Banki zagraniczne
podejmując działalność na terenie Polski tworzą też bezpośrednie powiązania z
międzynarodowym rynkiem pieniężnym i kapitałowym. Przyspiesza to procesy
integracji z międzynarodowym systemem bankowym.
W Polsce w 1997 r.
działało 28 banków w formie spółek akcyjnych prawa polskiego z większościowym
udziałem kapitału zagranicznego, w 18 bankach kapitał zagraniczny miał pełną
kontrolę. Oprócz tego działały 3 oddziały banków zagranicznych. W polskim
systemie bankowym zaangażowane kapitałowo są 22 banki. Są to banki największe i
najlepsze w skali światowej, tylko takim bowiem opłaca się rozwijać działalność
międzynarodową. Przykładowo z 19 największych pod względem kapitału własnego
umieszczonych w rankingu cztery działają w Polsce: Citicorp (jako Citibank),
Deutsche Bank, Bank of America (jako Bank of America) i ABN-Amro. Natomiast
brak jest w Polsce w ogóle banków japońskich. Na rynku Polskim są również
cztery banki należące do grup finansowych wielkich koncernów przemysłowych
(General Elektric, Opel, Ford, Lucky Goldstar). Trzy pierwsze działają w wąskim
segmencie rynku jakim są kredyty samochodowe.
Ujmowany
liczbowo udział banków zagranicznych w polskim sektorze bankowym nie jest duży.
Udział banków zagranicznych w aktywach wynosił na koniec 1996 r. 13,8%. Ale
łączne przychody banków z kapitałem zagranicznym stanowiły 23% przychodów