1.1.3. Funkcja banku w zakresie wymiany,
przechowywania, transportu środków i finansowania
Wszystkie usługi
wykonywane przez bank są świadczone za pomocą pieniądza. Środki pieniężne
1) pieniądz przedmiotowy
2) pieniądz gotówkowy
3) pieniądz handlowy
4) pieniądz bankowy
Początkowo wymiana miała charakter bezpośredni,
towar za towar, co bardzo utrudniało wymianę. Pieniądz wymienny nie był dobry,
ulegał zniszczeniu był trudny w przechowywaniu. Powstał pieniądz w postaci
kawałków kruszcu. posiadały małą objętość, były trwałe, łatwo podzielne.
Powstał wówczas problem, jak wycenić dany kawałek kruszcu. Zaczęto odciskać
stempel, urzędowo podkreślano jego wartość. I tak powstały pierwsze monety,
pieniądz gotówkowy.
W momencie, gdy
powstały monety, powstały pierwsze banki ok. VI w p.n.e.
Wobec różnorodności monet potrzebna była
instytucja, która dokonała wymiany jednych monet na drugie.
Bank - stół, ława, -
bankier wykładał stosiki monet i dokonywał wymiany.
1) W ten sposób powstała
pierwsza funkcja banku, która ma zastosowanie również obecnie czyli funkcja
wymiany. Również obecnie banki przeprowadzają wymianę jednaj waluty na
inną.
2) Funkcja depozytowa - banki zaczęły
przyjmować pieniądze na depozyty. Przechowywanie w domu środków pieniężnych
było niebezpieczne. Bankier na co dzień przechowywał różne ilości monet, więc
posiadał odpowiednie zabezpieczenie. Bankier musiały zwrócić te same monety,
które przyjął do depozytu. Depozyt regularny. Wówczas opłaty składał zlecający
przechowanie środków pieniężnych. Bankierzy zaczęli używać tych środków
pieniężnych do udzielania pożyczek. Depozyt regularny przekształcił się w
depozyt nieregularny. W przypadku używania złożonych środków pieniężnych do
udzielania pożyczek, depozyty zostały oprocentowane, bankier płacił składającemu
depozyt.
3) Bank w oparciu o
przyjęte depozyty udzielał pożyczek i w ten sposób wykształciła się kolejna
funkcja banku – funkcja finansowania.
4) Bankierzy zaczęli się
podejmować transportu pieniądza. Przewożenie przez kogoś środków pieniężnych
wiązało się z niebezpieczeństwem utraty. Ludzie zaczęli powierzać funkcję
przewożenia pieniądza bankom. Bankierzy, aby nie przewozić środków
pieniężnych w gotówce zaczęli wystawiać weksle. Powstał pieniądz bankowy.
Pieniądz gotówkowy
dominował do XVIII w. Wówczas zaczęto wprowadzać pieniądz papierowy, który z
czasem wyparł pieniądz monetarny. Ten z kolei jest wypierany przez pieniądz
bankowy. Prawdopodobnie w ciągu kilku najbliższych dziesięcioleciu zniknie
pieniądz gotówkowy.
1.1.4. Zadania banku w zakresie
transformacji środków, terminów i ryzyka
Pojawienie się banku
jako pośrednika na rynku finansowym pozwala na znaczne usprawnienie przepływu
strumieni pieniężnych między różnymi grupami jego uczestników oraz podniesienie
bezpieczeństwa związanego z tymi operacjami.
Za pomocą banków
zachodzą trzy główne procesy.
1) następuje zamiana
stosunkowo niewielkich kwot środków pieniężnych, jakimi dysponuje jeden podmiot
w stosunkowo duże kwoty, jakich potrzebuje inny podmiot. Bank kumuluje oszczędności
od wielu podmiotów i może udzielać stosunkowo dużych kredytów niewielkiej
grupie kredytobiorców.
zamiana
stosunkowo krótkich terminów lokat w stosunkowo duże terminy kredytów. Lokaty
są wnoszone do banku na stosunkowo krótkie terminy. Przeciętne depozyty
opiewają na kilka miesięcy. Podmioty, które chcą zaciągnąć kredyt oczekują
długich terminów. Bank działa w odniesieniu do ogromnej rzeszy klientów, jest w
stanie