Bank jako przedsiębiorstwo
1.1. Funkcje i zadania
banku
1.1.1. Istota przedsiębiorstwa bankowego
Tradycyjne definicje banku
określają bank jako przedsiębiorstwo usługowe, którego działalność polega
wyłącznie na udzielaniu kredytów i zdobywaniu środków potrzebnych do
finansowania kredytów.
W szerszym ujęciu
definicja banku obejmuje wewnętrzne i zewnętrzne warunki działalności. Do
warunków wewnętrznych należy zaliczyć współpracowników, operatywne zarządzanie,
wewnętrzne informacje i zasoby pieniądza w dyspozycji przedsiębiorstwa; do
warunków zewnętrznych – te, które są składnikami otoczenia. Poprzez otoczenie
należy rozumieć tę część organizacji gospodarki, z którą bank pozostaje w jakiś
sposób powiązany i poprzez wpływ tego powiązania zachowanie banku ulega
zmianie.
Elementy otoczenia to:
·
klientela banku,
·
właściciele banku,
·
pozostałe przedsiębiorstwa bankowe,
·
polityka pieniężna,
·
interes społeczny.
1.1.2. Klienci banku – segmentacja
Bank jako jeden z uczestników rynku finansowego, odgrywają istotną rolę
w przepływie kapitału między różnymi podmiotami. Poprzez świadczenie usług na
rzecz swoich klientów banki uruchamiają obieg pieniężny w gospodarce. W banku
występuję trzy typy klientów.
·
osoby fizyczne
·
jednostki gospodarcze
·
instytucje.
Każdy z tych podmiotów może znajdować się w
jednej z dwóch sytuacji:
·
posiadać wolne środki pieniężne
·
odczuwać niedobór środków pieniężnych.
Podmioty należące do
pierwszej grupy poszukują więc możliwości korzystnego i bezpiecznego ulokowania
czasowo wolnych środków pieniężnych. Natomiast podmioty z drugiej grupy starają
się pozyskać na dogodnych warunkach środki potrzebne im na sfinansowanie
określonych potrzeb konsumpcyjnych bądź produkcyjnych. Jednostkami wykazującymi
nadwyżki pieniężne są przede wszystkim
gospodarstwa domowe, gdyż część ich bieżących dochodów nie jest od razu
konsumowana lecz oszczędzana na zaspokojenie przyszłych potrzeb. Natomiast
jednostkami wykazującymi deficyt środków pieniężnych są głównie
przedsiębiorstwa, gdyż przychody z bieżącej produkcji bądź świadczonych usług wpływają do nich dopiero po pewnym czasie,
zachowanie ciągłości produkcji wymaga szeregu wydatków związanych z zakupem
czynników produkcji. Poza tym przedsiębiorstwa nie są z reguły w stanie
realizować inwestycji w oparciu o własne zasoby finansowe i muszą na ten cel
zaciągać kredyty, które zostaną spłacone dopiero z przyszłych przychodów.
Przepływy środków
pieniężnych między tymi podmiotami mogą następować w sposób bezpośredni. Osoby
fizyczne mogą finansować przez udzielanie pożyczek inne osoby fizyczne
bądź nabywając papiery wartościowe
emitowane przez przedsiębiorstwa, Skarb Państwa, gminy, potrzeby finansowe tych
podmiotów.
Napotka on jednak wiele utrudnień i barier.
·
bariery organizacyjne
·
bariery związane z ryzykiem bezpośredniego finansowania.
Pojawił się pośrednik
w formie banku, który reguluje dane bariery. Zarówno posiadający nadwyżkę
środków pieniężnych jak i odczuwający niedobór mogą zgłosić się ze swoimi
potrzebami do banku, który w warunkach wysokiego bezpieczeństwa wyświadczy im odpowiednie usługi.